DADOS SOBRE O ENSINO DO MIRANDÊS

O direito à aprendizagem do mirandês é regulamentado pelo Despacho Normativo nr. 35/99 do Ministério da Educação publicado no DR nr. 167 de 20.7.1999.


ENSINO A ADULTOS

UTAD – Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro

No Pólo de Miranda do Douro: :

1999/2000 - Curso Livre de Mirandês integrado no Mestrado em Ensino da Língua e Cultura Portuguesa - nº de alunos: 24
Verão de 2001 - Curso Intensivo de Língua e Cultura mirandesas (dois níveis) - nº de alunos: 22

Em Vila Real:

2000/2001 - Curso Livre de Mirandês - nº de alunos: 56
2001/2002 – Curso Livre de Mirandês - meados de Novembro – a confirmar

ENSINO BÁSICO

Escola EB2 de Miranda do Douro:

Nível de ensino em Miranda: Está integrado como disciplina de opção no 2º ciclo (5º e 6º ano de escolaridade) desde o ano lectivo de 1986/1987.

Frequência em Miranda do Douro nos últimos anos:
1999/2000: 5º ano - 37 alunos; 6º ano - 19 alunos
2000/2001: 5º ano - 12 alunos; 6º ano - 30 alunos
2001/2002: 5º ano - 12 alunos; 6º ano - 12 alunos

Nº total de alunos que frequentaram a disciplina de Língua Mirandesa nesta Escola: 527.

(Informação Domingos Raposo)

Escola EB23 de Sendim:

Ne l anho 2000/2001 na EB23 de Sendin i Scuola de l purmeiro ciclo

1º CICLO – 50 alunos (70% de ls matriculados);

2º CICLO – 39 alunos (55% de ls matriculados, 20% de ls matriculados son de l cunceilho de Mogadouro).

(Informação Carlos Ferreira)

L mirandés nas scuolas de l ansino básico

(testo screbido na bariante sendinesa – sin lh- einicial)

Siempre cumo léngua oural, l mirandés fui medrando, dezde hai seclos, sin scuolas adonde fura ansinado. Por tener quedado longe de la scuola, inda son mi poucos ls mirandeses que sáben screbir la sue léngua.

Fui an 1986 que la léngua mirandesa ampeçou a ser ansinada, als 5° i 6° anhos de la scuola EB2 de Miranda de l Douro, cumo çplina de oupçon i solo apuis de las quatro de la tarde. Fui l Dr. Demingos Raposo l purmeiro porsor oufecial de la léngua mirandesa.

Cula antrada an bigor de la lei 7/99 de 29 de Janeiro, que reconhece l mirandés cumo léngua oufecial, l ansino de l mirandés ganha nuobas alas. Ye assi que ne l anho letibo 2000-2001 passa tamien a ser ansinada nas scuolas de Sendin, dezde l 1º anho de l purmeiro ciclo até al 6° anho. Yá neste anho letibo de 2001-2002, l mirandés entra pula purmeira beç ne l terceiro ciclo de l ansino básico, na scuola EB23 de Sendin. Nuobas einiciatibas stan a stender l ansino de l mirandés, ó a purparar l sou ampeço an próssimos anhos: ye l caso de la scuola Secundária de Miranda que astanho criou un Clube de Léngua Mirandesa onde ban a ser zambolbidas atebidades an mirandés i dará apoio a to ls porsores, oussiliares d’eiducaçon i alunos.

Nun bamos eiqui a fazer un baláncio de l trabalho feito até agora, mas ye amportante apresentar alguns de ls prencipales porblemas cun que l ansino de la léngua mirandesa se ten cunfruntado, tenendo an cunta solo las scuolas de l ansino básico: quien bai a ansinar, ua beç que nun hai porsores cun habelitaçon própria an léngua mirandesa; que porgramas ban a ser seguidos, pus inda nun hai porgramas oufeciales de l Menistério de la Eiducaçon; que materiales ban a ser ousados para apoio al ansino, bisto que nun hai manuales i ls testos scritos çponibles an mirandés son mui poucos; cumo motibar ls alunos a aderíren a esta çplina de oupçon que ben a mais de la sue yá pesada carga curricular; cumo cumbencir ls pais que ansinar la léngua mirandesa als sous filhos ye ua cousa buona i que nun trai porblemas a l’aprendizaige de l pertués, ua beç que siempre le dezírun l cuntrairo.

L purmeiro porblema resolbiu-se cun pessonas falantes i melitantes de l mirandés, yá ligadas al sou studo i que yá éran porsores noutras çplinas, portanto cun ua cierta mano para ansinar. Quanto al segundo ponto cada porsor ten apresentado l sou porjeto al Menistério de l’Eiducaçon. Ls materiales benírun de alguns testos que habie, ouriginales i recuolhas, puso-se la sue scrita cunforme a la Cumbençon Ourtográfica i fúrun-se fazendo a la medida de las necidades. Motibar las crianças ye possible quando somos capazes de le mostrar que la léngua mirandesa puode ajudar la sue realizaçon na scuola i nun ye un castigo, cumo muitas bezes acuntece an ciertas matérias. Se las crianças andubíren motibadas i cuntentas, anton esso ye meio camino andado pa ls pais aderíren al mirandés. La mie spriéncia mais amportante, neste campo, ten a ber cun porjeto de triato criado culs próprios alunos que, al mesmo tiempo, ansinou a screbir, a ler i a falar i que al ser representado pa la comenidade scolar, amostra resultados i permitiu amostrar als pais ls abanços dados puls sous filhos.

L ansino de l mirandés ye ua batailha mais defícele do que parece a la purmeira bista. Por un lado sufre de las deficuldades de todos ls ampeços; por outro ten que bencir muitos i muitos anhos de eideias cuntrárias al mirandés que metírun na cabeça de las pessonas. L statuto de la çplina nun ajuda i las anstituçones nun stan claramente ampenhadas an que l ansino de l mirandés baia palantre porque nun cuidan que esso seia realmente ua cousa amportante. Por fin, hai que dezir que las maiores deficuldades bénen d’adonde menos serie d’asperar: ls próprios porsores, que ténen ua grande anfluéncia ne ls pais.

Para tener ua eideia de las deficuldades hai que dezir que astanho nun fui por delantre ua prepuosta para ampeçar a ansinar la léngua mirandesa na scuola purmária de la cidade de Miranda. Eigualmente, l cunseilho eisecutibo de l agrupamiento de scuolas de Sendin, decidiu apreponer l ansino de l mirandés a la scuola de 1° ciclo de Palaçuolo i a la scuola pré-purmária de Sendin, mas nun parece que haba cundiçones pa las cousas abançaren yá astanho.

Cun todas estas deficuldades, hai que andar palantre: trabalhando, splicando, cumbencendo, siempre cun muita pacéncia, mas sin parar. Lieba l sou tiempo a quedarmos a l’altura de la léngua que ardemos. Mas nun hai outro camino que andar palantre.

Carlos Ferreira, 11.11.2001

 

 



Procurar


webmaster
João Pedro Graça
índice geral
novidades